Zespół interdyscyplinarny
Przeciwdziałanie przemocy w Polsce opiera się na współpracy między poszczególnymi instytucjami. W celu uporządkowania aspektów prawnych, w dniu 9 marca 2023 roku znowelizowano ustawę o przeciwdziałaniu przemocy domowej (dawniej o przemocy w rodzinie). Zmiany dotyczyły rozdzielenia kompetencji między zespołem interdyscyplinarnym, a grupą diagnostyczno-pomocową. Zadania należące do ZI mają charakter bardziej strategiczny niż wykonawczy.[1]
Zespół działa na podstawie porozumień zawartych między wójtem, burmistrzem albo prezydentem danej gminy, a podmiotami.[1] W Polsce, takich zespołów jest około 2,5 tys., co oznacza, że średnio przypada jeden zespół na gminę. Pełną bazę teleadresową można znaleźć na stronie Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej.[2]
Zespół interdyscyplinarny (ZI) posiada stały skład osobowy, zbudowany z członków różnych służb, instytucji i zawodów. Członkami zespołu przeważnie zostają pracownicy sektora ochrony zdrowia, oświaty, pomocy społecznej i policji. Oprócz nich, w skład wchodzą przedstawiciele: gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych, kuratorzy sądowi oraz członkowie organizacji pozarządowych. Dodatkowo, ustawa przewiduje możliwą obecność prokuratorów. Każdy przedstawiciel zobowiązany jest przejść specjalistyczne szkolenie w zakresie pracy z osobą doznającą przemocy domowej oraz osobą stosującą przemoc domową.[3]
Z racji na różne kompetencje, każdy przedstawiciel może wnieść ze sobą nową jakość do zespołu, tak by podejść do tego zagadnienia holistycznie. Pracownik socjalny w zakresie swoich działań: monitoruje rodzinę doświadczoną zjawiskiem przemocy, kieruje osobę pokrzywdzoną do placówki dla ofiar przemocy w rodzinie, powiadamia sąd rodzinny i opiekuńczy o sytuacji dzieci. Cykliczne wizyty sprawdzające stan bezpieczeństwa osoby potencjalnie doświadczonej przemocą, również leżą po stronie policji. Podczas takiej wizyty funkcjonariusz może poinformować, że znęcanie się fizyczne i psychiczne jest przestępstwem, wraz z podaniem aspektów odpowiedzialności karnej oraz o możliwości przeprowadzenia badania lekarskiego. Dodatkowo organ policji może: wszcząć postępowanie przygotowawcze oraz wystąpić do prokuratora z wnioskiem o zastosowanie właściwych środków zapobiegawczych. Natomiast Gminna Komisja rozwiązywania problemów alkoholowych ma za zadanie pokierować osobę uzależnioną do udziału w grupie terapeutycznej lub w grupie samopomocowej oraz członków rodziny - do udziału w grupach wsparcia dla osób współuzależnionych. Oświata skupia się na objęciu dziecka/dzieci pomocą psychologiczno- pedagogiczną w odpowiedniej formie zarówno zajęć rozwijających uzdolnienia, jak i zajęć dydaktyczno – wyrównawczych. Ponadto szkoła powinna oferować zajęcia logopedyczne, socjoterapeutyczne oraz inne zajęcia o charakterze terapeutycznym; zajęcia związanych z wyborem kierunku kształcenia i zawodu oraz liczne porady i konsultacje.[4]
Pracownicy ochrony zdrowia mogą poinformować osobę pokrzywdzoną o długoterminowych skutkach zdrowotnych doświadczania przemocy fizycznej i psychicznej. Ponadto powinni wytyczyć dalszą ścieżkę ewentualnych konsultacji medycznych i planu leczenia. W ostateczności, pokierować osobę pokrzywdzoną do odpowiedniego lekarza w celu uzyskania zaświadczenia lekarskiego o ustaleniu przyczyn i rodzaju uszkodzeń ciała związanych zużyciem przemocy w rodzinie.
Do zadań zespołu interdyscyplinarnego należy między innymi:
- diagnozowanie problemu przemocy domowej na poziomie lokalnym;
- opracowanie gminnego programu przeciwdziałania przemocy domowej i ochrony osób doznających przemocy domowej;
- inicjowanie działań profilaktycznych oraz edukacyjno-informacyjnych w zakresie przeciwdziałania przemocy oraz rozpowszechnianie informacji o instytucjach, osobach i możliwościach udzielenia pomocy w środowisku lokalnym;
- inicjowanie działań w stosunku do osób doznających przemocy domowej oraz osób stosujących przemoc domową;
- monitorowanie procedury „Niebieskie Karty”.
TIP: Odszukaj dane teleadresowe zespołu interdyscyplinarnego działającego w pobliżu Twojej gminy. Przygotuj sobie informację dot. pracy lokalnego ZI i udostępniaj pacjentom, jeśli uznasz, że taka pomoc może okazać się niezbędna w ich przypadku.
Pobierz pdf
Bibliografia:
- https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20230000535
- https://www.gov.pl/web/rodzina/baza-kontaktowa-zespoly-interdyscyplinarne-przemoc
- https://www.niebieskalinia.pl/aktualnosci/artykuly-niebieskiej-linii/vademecum-dla-czlonkin-i-czlonkow-zespolu-interdyscyplinarnego-11502024
- https://cusstawiski.pl/?page_id=1209