Wstęp i diagnoza obecnego systemu ochrony zdrowia
W Polskim systemie opieki zdrowotnej duża część diagnostyki, leczenia oraz nakładów finansowych koncentruje się na najbardziej kosztownym elemencie systemu – lecznictwie zamkniętym (szpitalach).
Nadmierne poleganie na opiece szpitalnej generuje szereg problemów:
Istota koncepcji Odwróconej Piramidy Świadczeń
Kompleksowa reforma, określana mianem „odwracania piramidy świadczeń zdrowotnych” dąży do ewolucyjnego, lecz stanowczego przeniesienia punktu ciężkości z drogiej opieki szpitalnej na szybką, skuteczną i tańszą opiekę ambulatoryjną i podstawową.
Metafora piramidy obrazuje strukturę pożądanego systemu ochrony zdrowia. W zdrowo funkcjonującym systemie podstawa piramidy - powinna przejmować zdecydowaną większość problemów zdrowotnych pacjentów.
Informacje o projekcie unijnym: Ramy formalne i finansowanie
Projekt FERS „Odwrócona Piramida Świadczeń”
Narodowy Fundusz Zdrowia, we współpracy z Ministerstwem Zdrowia, realizuje projekt „Odwrócona Piramida Świadczeń” dofinansowany ze środków Unii Europejskiej w ramach programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego (FERS) 2021–2027.
Program: Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego na lata 2021-2027
Działanie: 04.15 Skuteczny i odporny system ochrony zdrowia
Współfinansowanie: Europejski Fundusz Społeczny Plus
Realizuje: Departament Analiz i Strategii w Ministerstwie Zdrowia oraz Narodowy Fundusz Zdrowia
Okres realizacji projektu: od stycznia 2024 do czerwca 2027
Łączna wysokość wydatków kwalifikowalnych Projektu: 69 297 521,28 PLN
Dofinansowanie ze środków europejskich: 57 184 314,56 PLN
Oczekiwane korzyści z realizacji projektu
Zmiana systemowa na tak wielką skalę ma przynieść wymierne korzyści na wielu płaszczyznach. Ministerstwo Zdrowia wyraźnie podkreśla, że celem nie jest oszczędzanie na pacjentach, ale racjonalizacja wydatków, która ma pozwolić na lepsze zagospodarowanie wciąż rosnącego budżetu NFZ (zasilanego m.in. z dotacji budżetowych).
Grupy docelowe projektu
Interwencja realizowana za pośrednictwem funduszy FERS w ramach Ministerstwa Zdrowia obejmuje niezwykle szerokie spektrum interesariuszy. Dokumentacja projektowa wskazuje następujące grupy, na które odwrócenie piramidy wpłynie bezpośrednio:
- Pacjenci i obywatele: Główni beneficjenci, którzy zyskają lepszą dostępność, krótszy czas oczekiwania i poprawę komfortu leczenia. Ze szczególnym uwzględnieniem grup wrażliwych (np. osób starszych, z ograniczoną mobilnością), dla których każda niepotrzebna hospitalizacja jest obciążeniem.
- Pracownicy ochrony zdrowia: Lekarze specjaliści, lekarze rodzinni, pielęgniarki i położne, fizjoterapeuci, koordynatorzy opieki. Otrzymają oni nowe ścieżki i narzędzia do skutecznej komunikacji pomiędzy sobą (m.in. konsultacje lekarz-lekarz).
- Podmioty lecznicze: Zarządcy i dyrektorzy przychodni POZ, przychodni specjalistycznych (AOS) oraz szpitali wszystkich szczebli. Dla nich projekt wiąże się ze zmianą strategii zarządzania placówką i reorientacją źródeł przychodów z kontraktów z NFZ.
Kluczowe instytucje publiczne: Samo Ministerstwo Zdrowia oraz Narodowy Fundusz Zdrowia przejdą ewolucję w sposobie analityki danych, kontraktowania świadczeń oraz monitorowania jakości.
Przyszłość i perspektywy wdrożeniowe
Projekt realizowany w ramach programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego na lata 2021-2027 to proces rozpisany na lata. Kluczowe rozwiązania legislacyjne oraz redefinicje zarządzeń Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia są i będą wprowadzane systematycznie.
Sukces odwróconej piramidy świadczeń będzie mierzony twardymi wskaźnikami, takimi jak:
- Procentowy spadek liczby hospitalizacji dla wybranych rozpoznań (np. niepowikłane zapalenie płuc, podstawowe diagnostyki kardiologiczne).
- Wzrost liczby zabiegów chirurgicznych realizowanych w trybie jednodniowym.
- Skrócenie średniego czasu oczekiwania pacjenta pierwszorazowego na wizytę u lekarza specjalisty.
- Zwiększenie liczby konsultacji między lekarzem specjalistą a lekarzem rodzinnym bez bezpośredniego, niepotrzebnego angażowania pacjenta w kolejne wizyty w przychodni.