Świadczenia związane z psychiatryczną opieką zdrowotną dla dzieci oraz młodzieży są realizowane na trzech poziomach referencyjności.

POZIOM 1: Opieka na I poziomie referencyjnym (Ośrodki Środowiskowej Opieki Psychologicznej i Psychoterapeutycznej dla Dzieci i Młodzieży / Zespoły Środowiskowej Opieki Psychologicznej i Psychoterapeutycznej dla Dzieci i Młodzieży) koncentruje się głównie na świadczeniach realizowanych w lokalnym środowisku. Zajmują się one opieką psychologiczną oraz psychoterapeutyczną dzieci i młodzieży. Usługi te są bezpłatne dla osób do 21 r.ż. (do zakończenia edukacji w szkole ponadpodstawowej), a ich finansowanie zapewnione jest przez NFZ. Osoby niepełnoletnie, które chcą skorzystać z takich świadczeń, powinny uzyskać zgodę swojego opiekuna prawnego. Nie ma potrzeby posiadania skierowania, aby skorzystać z tych usług.

POZIOM 2: W sytuacjach, które wymagają konsultacji psychiatrycznej, rodzic powinien udać się z dzieckiem do ośrodka na II poziomie referencyjności. Aby Centrum Zdrowia Psychicznego dla Dzieci i Młodzieży uzyskało taki poziom, musi utworzyć Poradnię Zdrowia Psychicznego dla Dzieci i Młodzieży oraz Oddział Dzienny Psychiatryczny dla Dzieci i Młodzieży. Tutaj warto wspomnieć, że Poradnia Zdrowia Psychicznego dla Dzieci i Młodzieży może funkcjonować samodzielnie, bez Oddziału Dziennego w ramach II poziomu. Leczenie w tych miejscach jest również bezpłatne i finansowe przez NFZ. Nie jest potrzebne skierowanie, aby skorzystać z ich świadczeń. Działalność ośrodków z II poziomem referencyjności ma na celu zapewnienie kompleksowej pomocy w zakresie zdrowia psychicznego, dlatego współpraca w zespole stanowi kluczowy aspekt ich pracy. W procesie diagnozowania i prowadzenia terapii role każdego z członków zespołu uzupełniają się i są jednakowo ważne. Współpraca pomiędzy członkami zespołu ma szczególne znaczenie w takich aspektach jak: wymiany informacji w związku z opracowaniem strategii działania, wspólnego określanie rodzaju i zakresu działań oraz wzajemnego informowania się na temat prowadzonego leczenia.

POZIOM 3: W przypadku potrzeby całodobowego leczenia dziecka, zostaje ono skierowane do placówki na III poziomie referencyjności – Ośrodka Wysokospecjalistycznej Całodobowej Opieki Psychiatrycznej dla Dzieci i Młodzieży (OWCOP). Skierowanie w tym przypadku jest wymagane, ponieważ leczenie będzie odbywało się na oddziale psychiatrycznym. Funkcjonowanie tego ośrodka ma na celu uzupełnienie oferty dostępnych usług, tzn. ośrodków I i II poziomu referencyjnego. Mogą korzystać z niego dzieci oraz młodzież (do wczesnej dorosłości – o ile uczą się w szkołach ponadpodstawowych). Celem podejmowanych działań przez te ośrodki jest poprawa zdrowia psychicznego i funkcjonowania pacjenta, co pozwoli na dalsze leczenie w placówkach o niższym poziomie. Objęcie opieką rodzin pacjentów jest w tym przypadku równie ważne. Kluczowym aspektem funkcjonowania OWCOP dla Dzieci i Młodzieży jest współpraca zespołowa personelu o różnych specjalizacjach. Role przypisane jego członkom są równoważne i wzajemnie się uzupełniają w trakcie diagnozowania i leczenia. Opieka nad pacjentem w oddziale posiada jasne zasady kwalifikacji, pobytu, wypisu, a także procedury bezpieczeństwa (pacjent pobudzony, ucieczka pacjenta z oddziału, zagrożenie samobójstwem, przymus bezpośredni, obserwacja ścisła). [1][2][3]

TIP: Na stronie pacjent.gov.pl, klikając tutaj[2], znajdziesz 3 mapki Polski, które odpowiadają 3 poziomom referencyjności placówek. Dodatkowo pod mapką znajduje się tabelka z nazwami placówek, adresem i kontaktem. Zapisz sobie tę stronę i miej pod ręką. Jeśli uznasz, że pacjent nie wymaga natychmiastowej pomocy i potrzebuje opieki na poziomie I lub II, będziesz mieć pod ręką stworzone narzędzie do wyszukania placówki. 

Pobierz pdf

Bibliografia:

1. https://www.nfz.gov.pl/aktualnosci/aktualnosci-centrali/poradnik-pacjenta-jak-pomoc-dziecku-w-kryzysie-psychicznym,8482.html
2. https://pacjent.gov.pl/artykul/leczenie-psychiatryczne-mlodziezy-i-dzieci
3. https://www.gov.pl/web/zdrowie/standardy-organizacyjne-i-merytoryczne-dla-podmiotow-nowego-modelu-systemu-ochrony-zdrowia-psychicznego-dla-dzieci-i-mlodziezy (Standardy organizacyjne dla ośrodków II i III poziomu referencyjnego)