Ekspertyza lekarska
Jednym z istotnych aspektów umiejętności w pracy lekarza, w szczególności lekarza pediatry jest przeprowadzenie rozmowy diagnostyczno-terapeutycznej. Jest ona dostosowana do wieku dziecka oraz jego możliwości, a także do sytuacji w rodzinie. Uzyskaniu szczerych odpowiedzi sprzyja to, że lekarz, może, a nawet powinien wyjaśnić, że ma przede wszystkim na celu zadbanie o bezpieczeństwo pacjenta, a nie karanie kogokolwiek. Fundamentalnym aspektem pracy lekarza/lekarza pediatry jest ustalenie, czy istnieje ryzyko utraty zdrowia lub życia dziecka. Szybkiej reakcji wymagają m.in. poważne urazy, przemoc seksualna, ryzyko dalszego krzywdzenia oraz nagłe problemy psychiczne. Szczególną uwagę w badaniu fizykalnym, które powinny zwrócić uwagę lekarza są zranienia w różnych etapach gojenia, oparzenia posiadające wyraźne krawędzie, ślady sugerujące chwytanie za kończyny oraz obrażenia w nietypowych miejscach np. twarz. Warto podkreślić, że w takich sytuacjach lekarz nie tylko świadczy pomoc medyczną, ale także inicjuje mechanizmy ochronne. Przede wszystkim powiadamia organy ścigania, w tym przypadku jest to policja. Z powodu zagrożenia życia lub zdrowia organizuje hospitalizację takiemu dziecku. Ma także możliwość uruchomienia procedury „Niebieskie Karty”[5] oraz zgromadzenia dowodów mogących potwierdzić przestępstwo wobec niepełnoletniego, takich jak m.in. dokumentacja medyczna. Pełni ona rolę funkcję informacyjną w procesie leczenia oraz dowodową w postępowaniach prawnych, dlatego opis obrażeń powinien być obiektywny i precyzyjny oraz zawierać szczegóły dotyczące ich lokalizacji, wymiarów, barwy oraz etapu gojenia. Personel powinien odnotowywać faktyczne spostrzeżenia, w tym ewentualne rozbieżności między relacją pacjenta a stanem klinicznym. Wypowiedzi chorego należy przytaczać dosłownie w cudzysłowie, unikając przy tym własnych interpretacji. Za zgodą pacjenta warto dołączyć dokumentację fotograficzną z datą i skalą. Należy podkreślić, że w sytuacjach kryzysowych pomoc udzielana jest niezależnie od zgody opiekuna. Dobro i bezpieczeństwo dziecka jest tutaj najważniejsze.[1][4] Przemoc, która obejmuje zarówno nadużycia psychiczne, fizyczne, jak i seksualne jest źródłem traumatycznych przeżyć dla dziecka. Prowadzi ona do głębokich szkód w ich psychice i ciele, co skutkuje zmianami w strukturach mózgu. Należy, także wspomnieć o tym, że zmiany w obrębie tkanki mózgowej, mogą być wynikiem długotrwałego stresu. Konsekwencją takich zmian, może być pojawienie się stanów lękowych i depresyjnych.[2] Objawy depresji mogą być sygnałem alarmującym i sugerować, że dziecko myśli o samobójstwie, dlatego należy zawracać uwagę na uczucia i emocje dziecka oraz być wyczulonym na sygnały, które mogą świadczyć o rozwijającej się depresji.[3]
TIP: Pracownicy ochrony zdrowia ogrywają znaczącą rolę w ochronie dzieci przed przemocą, przede wszystkim dzięki umiejętności identyfikacji czynników ryzyka, możliwości zapewnienia opieki oraz podjęcia interwencji. W związku z tym warto na bieżąco poszerzać i aktualizować swoją wiedzę w tym temacie niezależnie od specjalizacji. Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę przygotowała dla personelu medycznego kilka materiałów m.in. w formie nagrań, z którymi zachęcamy aby się zapoznać. Kliknij tutaj, aby przejść do materiałów lub przez bibliografię skanując kod QR.[6]
Pobierz pdf
Bibliogarfia:
- https://www.lekarzureagujnaprzemoc.pl/2025/08/29/co-zrobic-jesli-podejrzewam-ze-moj-pacjent-doznaje-przemocy-domowej-perspektywa-pediatry/
- https://www.niebieskalinia.pl/aktualnosci/aktualnosci/pod-zaslona-objawu-przemoc-a-problemy-psychiczne-dzieci-i-mlodziezy1
- https://mlodeglowy.pl/kompendium/jestem-rodzicem/mysli-i-proby-samobojcze/
- https://www.lekarzureagujnaprzemoc.pl/2025/08/29/lekarz-rodzinny-w-systemie-przeciwdzialania-przemocy-domowej/
- https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20230001870
- https://standardy.fdds.pl/standardy-w-dzialaniu/medyczne